Back to Top

Category: वाचन कट्टा

पुणेरी विभाग

पुणेरी विभाग
1बाग आहे पण फुले नाहीत –तुळशी बाग
२ वहात्या पाण्याचा थांबा – नळ स्टॉप
३ सांगायला दगड पण आहे गाव – पाषाण
४ थकल्या भागल्यांची वाडी – विश्रांत वाडी
५ मदतीचा हात पुढे करणारे – सहकारनगर
६ ह्या वाड्याच्या वाटेला जाणे नको –
७ आडवी तिडवी वस्ती -वाकडेवाडी
८ लहान पाखरू ढेरी मोठी – चिमण्या गणपती
९ फॉरेनची गल्ली –
१० थोर नेत्याच्या पदवीची वसाहत होती – लोकमान्य कॉलनी
११ कवडी कवडीने संपत्ती मिळवली – धनकवडी
१२ मिठाई वाला हनुमान –जिलब्या मारुती
१३ बेवडा ब्रीज –दारुवाला पूल
१४ पिडाकारी दैवताचा ओटा – शनिपार
१५ हार आहे तोही दगडाचा – खडक माळ
१६ याचे थालीपीठ होत नाही – विद्यापीठ
१७ नकार देणारी पेठ –नाना पेठ
१८ नमुनेदार वसाहत – मॉडेल कॉलनी
१९ या बागेत सुवर्ण लंकार नाहीत – हिराबाग
२० इथे बांगडीवाले आहेत का हो? – कासारवाडी
२१ कोंढाणा जिंकायला हिने मदत केली – घोरपडी पेठ
२२ गिळंकृत करणारे मास्तर – हडपसर
२३ सगळे इथे ऐटीत – हिंजवडी
२४ सुगंधित नगर-
२५ हा भितीदायक पट्टा आता-मगरपट्टा चांगलाच सुधारलाय!

आईमुलीचं नातं

आईमुलीचं नातं

मला वाटतं, या साध्याशा दोन ओळीत आई मुलीच्या नात्याचं सारं सार सामावलं आहे.
पुत्र जन्मानं सामाजिक उंची लाभत असली तरी भावनांच्या हिंदोळ्यावर उंच उंच अनुभव देते ती कन्याच.
किती ही लाडाकोडानं जोपासा, पण मुलगा हा आपल्या विश्वात रमणारा, आपली वाट चालतांना कळत नकळत नाळेपासून वेगळा होणारा. अन् मुलगी? ती गगनाला गवसणी का घालेना, पतंगासारखी जोडली असते जमीनीशी, आपल्या जन्मदात्यांशी. सुरवातीची काही वर्षं पित्याकडे कल असणारी मुलगी, मोठी होता होता आईच्या कष्टांना, तिच्या भावनांना, तिच्या विचारसरणीला, तिच्या कुटुंबातल्या, समाजातल्या स्थानाला समजू लागते . स्त्री सुलभ कोमलता, कणव, माया, आणि आईबरोबरची एकरूपता यामुळे आईला समंजस सोबत देऊ लागते, आईची कड घेऊ लागते, आईची काळजी घेऊ लागते, ती कायमचीच.
म्हणूनच, जगात डावी ठरविली गेली आणि लेकीच्या भविष्याबद्दल जराशी साशंक असली, तरी ही, मुलीच्या जन्मानंतर आई आपल्या स्वत:च्या भावविश्वा बद्दल निश्चितच नि:शंक होते. दूर माहेरी सोडून आलेल्या आपल्या आई, बहिणी, मैत्रिणी या सर्वांसारखं ‘या हृदयीचे त्या हृदयी’ कळणारा कुणी तरी हक्काचा जीव आपल्याला जन्मभरासाठी लाभलाय, या विचाराने ती तरारून येते. मुलीच्या संगोपनात रमते, हिरीरीने तिला घडवते, सक्षम बनवते.
आपल्या या नाजुक गुलाब कळीचं टप्पोरं फुल व्हावं आणि त्याच्या घमघमटानं आसमंत दाटून जावा अशी मनिषा ती कायम उरात बाळगते. त्यानुसार तिची निगा राखते, तिला उत्तम खतपाणी पुरविते, उगाच वेड्या वाकड्या वाढणाऱ्या फांद्यांना छाटते आणि वेळप्रसंगी बोचऱ्या काट्यांचं कुंपण घालून तिची रक्षा ही करते. या सर्व प्रवासात कधी आनंदते, कधी चिंतातूर होते, कधी दु:खी होते तर कधी नाराज ही होते. पण, या संवर्धन सोहळ्याच्या विविध छटा सांभाळण्यातच तिचं आईपण खुलून येतंय हे ही ती जाणते. मायेनं ओथंबलेलं तिचं हृदय क्षणमात्र किती ही कठोर झालं तरी त्याला पुन्हा पुन्हा वात्सल्याचा फुटलेला पाझर ती आकंठ अनुभवते आणि आपल्या लेकी पर्यंत तो पोचवते ही.
या लोभस प्रवासात ती डोळे लावून बसलेली असते त्या दिवसाकडे, जेव्हा तिच्या लेकीची सावली तिच्यापेक्षा मोठी होते. लेक सुजाण, सुघड झाली याचे दाखले मिळू लागले की माय आपल्या कष्टांचं चीज झालं समजते. हरखून जाते. पण कोडकौतुक करण्याचा तिचा ओघ न संपणारा! आपलं दुखणं खुपणं, कुरकुरणारं शरीर, मरगळणारं मन साभाळते आणि लेकीसाठी आपला हुरूप जपून ठेवते. बहिणाबाईंच्या शब्दात सांगायचं तर ‘लेकीच्या माहेरासाठी माय सासरी नांदते…!’
आणि अशा या लेकीत गुंतलेल्या मातेला तिची छबि तसाच उबदार प्रतिसाद देते. एकीचं हसू दोन गाली पसरतं तर एकीचा आसू दोन गाली ओघळतो. या काळजाचे ठोके तिथे वाजतात तर या जीवाचं शल्य त्याला खुपतं. मग मोठेपणाचा अंगरखा पांघरून मुलगी आईला जवळ घेते, कधी शिकवते, कधी सल्ले देते, कधी कान टोचते, तर कधी नुसती शांतपणे तिचं हृद्गत ऐकून घेते. आपल्या विस्तारलेल्या पंखांखाली दुबळ्या होत जाणाऱ्या आईला सामावून घेते. हे हक्काचं पुन्हा नव्यानं मिळालेलं माहेरघर आंजारत गोंजारत आई समाधानानं शांत समईसारखी तेवत असते, स्निग्धता पसरत असते, तेलाचा शेवटचा थेंब संपेपर्यंत!

21 व्या शतकात तणावमुक्त पालक

21 व्या शतकात तणावमुक्त पालक

पालकांची व्याख्या काय आहे?
एक वास्तविक पालक म्हणजे जो आपल्या मुलांना त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील दोष दूर करण्यास आणि चांगले गुण आत्मसात करण्यास मदत करतो. तथापि, आजच्या पालकांना असे वाटते की महागड्या कपडे आणि खाण्यायोग्य वस्तू खरेदी करणे आणि कोचिंग क्लासेससाठी जास्त फी भरणे ही त्यांचे कर्तव्य आहे. त्यांना हे समजण्यास अपयशी ठरते की या गोष्टी मुलांना केवळ ऐहिक सुखांची इच्छा करतात. हे सुख त्यांच्यातील दोषांचे पालन करतात. म्हणूनच पालकांनी आपल्या मुलांना खरे शिक्षण देत आहे की नाही याचा अंतर्भाव केला पाहिजे. चांगल्या गुणांचे आकलन करण्यास मुलांना मदत करणे आणि अशा प्रकारे सुखी जीवन जगणे पालकांचे कर्तव्य आहे.

केवळ आनंदी पालकच आनंदी पिढी निर्माण करू शकतात
केवळ आनंदी पालकच आनंदी पिढी निर्माण करू शकतात. मुलांच्या मनावर चांगले संस्कार (अवचेतन प्रभाव) तयार करण्यासाठी पालक आणि मुलांमध्ये चांगले संवाद असणे आवश्यक आहे. केवळ तणावमुक्त पालकच आपल्या मुलांना तणावमुक्त जीवन जगण्यास शिकवू शकतात.

ते त्यांच्या मुलाशी सहज संवाद साधू शकतात. मुलांना नेहमीच तणावात असणार्‍या पालकांशी बोलण्यासारखे वाटत नाही. अशा पालकांकडे त्यांचे विचार, विचार आणि समस्या सांगत असल्यासारखे त्यांना वाटत नाही. म्हणूनच, पालकांनी तणावमुक्त राहणे आवश्यक आहे.

पालकांमध्ये ताणतणावाची कारणे
नेहमी भूतकाळात रहा
नकारात्मक चर्चा आणि दृष्टीकोन
मुलांसमोर आमच्या चुका स्वीकारत नाही
मुलांमध्ये दोष शोधण्याचा सतत प्रयत्न करीत आहे
मुलांशी बोलताना एखाद्याची वैयक्तिक प्रतिमा जतन करणे
प्राधिकृतपणे बोलणे
मुलांनाही त्यांच्यात दैवी तत्व आहे हे विसरून जा
प्रत्येक व्यक्तीचा स्वभाव वेगळा असतो
नीट समजावत नाही
मुलांशी संवाद नाही
उच्च अपेक्षा

1. नेहमी भूतकाळात रहाणे
ज्यांचे मन भूतकाळात रहात असते ते पालक आपल्या मुलांबरोबर संवाद साधू शकत नाहीत. मुले सहजपणे त्यांचे भूतकाळ विसरतात आणि नेहमीच वर्तमानात जगतात; म्हणूनच ते नेहमी आनंदी असतात. आम्ही भूतकाळातील घटना आणि घडलेल्या घटनांचे नेहमीच स्मरण करतो आणि भूतकाळात आलेल्या वाईट अनुभवांचे ओझे वाहून घेतो. म्हणून जेव्हा जेव्हा मुले आमच्याशी बोलण्याचा प्रयत्न करतात तेव्हा आम्ही त्यांना ऐकण्याची आणि समजून घेण्याची परिस्थिती नाही. म्हणूनच, आपण सद्यस्थितीत जगण्याचा नेहमी प्रयत्न केला पाहिजे.

२. नकारात्मक चर्चा व दृष्टीकोन
‘तुम्हाला काहीच माहित नाही’, ‘तुम्ही निरुपयोगी आहात’, अशी नकारात्मक विधाने मुलांना प्रचंड त्रास देते. शारीरिक जखम बरी होतात, पण एखाद्याच्या मनावर झालेली इजा सहज बरे होत नाही. म्हणूनच मुलांशी बोलताना आपण नेहमीच आपल्या दृष्टीकोन आणि भाषणात सकारात्मक असले पाहिजे. आमची चर्चा अशी असावी की यामुळे मुलांना प्रोत्साहन मिळावे.

3 मुलांसमोर आमच्या चुका न स्वीकारणे
आपल्या चुका मान्य केल्याने आपल्या मनावरील ताण कमी होतो. मुले आपल्याबद्दल आदर वाढवतात. मुले आपल्या पालकांची तोतयागिरी करण्याचा प्रयत्न करीत असल्याने, तेदेखील त्यांच्या चुका प्रामाणिकपणे स्वीकारण्यास शिकतात. जेव्हा आपण आपल्या चुका लपवतो तेव्हा आपण तणावग्रस्त होतो. मुलांना आपल्या सर्व चुका कळतात. म्हणून, जेव्हा आम्ही आमच्या चुका स्वीकारत नाही, तेव्हा त्यांना वाटते, ‘माझे आई वडील त्यांच्या चुका स्वीकारत नाहीत तर मग मी का करावे?’ यामुळे मुले व पालक यांच्यात सूक्ष्म कलह वाढतो.

4. मुलांमध्ये दोष शोधण्याचा सतत प्रयत्न करत असतो
जर आपण आमच्या मुलांमध्ये सतत त्रुटी शोधण्याचा प्रयत्न केला तर आम्ही नेहमीच तणावपूर्ण राहू. त्याऐवजी आपण त्यांचे चांगले गुण लक्षात घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे आणि त्यांची ओळख पटवून दिली पाहिजे. परिणामी, मुलेदेखील वेळ घालवताना त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील दोषांची जाणीव करून घेतात आणि त्यांचा नाश करण्याचा प्रयत्न करतात. जर आपण आपल्या मुलांमध्ये दोष शोधण्याऐवजी त्यांच्या सद्गुणांकडे नजर टाकली तर आपण नेहमीच आनंदाच्या स्थितीत राहू.

5 मुलांशी बोलताना एखाद्याची वैयक्तिक प्रतिमा जतन करणर्‍याच पालक मुलांशी बोलतानाही समाजातील त्यांच्या पदाविषयी आदर राखून त्यांची प्रतिमा जपण्याचा काळजी घेतात. पालकांनी आपल्या मुलांना समाजात असलेल्या स्थानाबद्दल अभिमान बाळगल्यास मुले त्यांच्याशी कधीही संवाद साधू शकणार नाहीत. अशा परिस्थितीत पालक ताणतणावाखाली असतात आणि मुले त्याकडे दुर्लक्ष करतात. पालकांनी त्यांच्या कारकीर्द आणि समाजातील त्यांचे स्थान विसरून आपल्या मुलांसह नैसर्गिकरित्या वागले पाहिजे. तरच ते आनंदी राहू शकतील आणि कार्यक्षमतेने त्यांच्या मुलांना वाढवू शकतील.

6. अधिकृतपणे बोलणे
जेव्हा त्यांचे पालक त्यांच्याशी अधिकृतपणे बोलतात तेव्हा मुलांना ते आवडत नाही. अधिकाराने बोलण्याऐवजी आपण त्यांच्याशी प्रेमळपणे बोलले पाहिजे. आम्हाला अधिकृतपणे सांगितलेली कोणतीही गोष्ट स्वीकारण्यासारखे वाटत नाही. अशा प्रकारे आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की, अधिकृतपणे बोलण्यामुळे तणाव होतो, तर प्रेमळ बोलण्याने आनंद होतो.

7 आपल्या मुलांनाही दैवी तत्त्व आहे हे विसरून जा
मुलांशी संवाद साधताना आपण नेहमी हे लक्षात ठेवले पाहिजे की प्रत्येक मुलामध्ये त्याच्यात दैवी तत्त्व असते. त्यांच्याशी बोलताना त्यांच्यातील दैवी तत्त्वाचा आदर करा. म्हणून, मुलांबरोबर बोलताना असे समजू नका की आपण एखाद्या व्यक्तीशी बोलत आहात. त्याऐवजी विचार करा की आपण दैवी तत्त्वाशी बोलत आहात. हे तणाव दूर करण्यात मदत करेल आणि आनंद अनुभवण्यास मदत करेल.
8 व्यवस्थित स्पष्टीकरण देत नाही
मुलांना सर्व काही व्यवस्थित समजावून सांगायला हवे. मुलांशी बोलताना आपण त्यांच्या पातळीवर जाणे आवश्यक आहे; तरच मूल आमचा आदर करेल आणि ऐकेल. अशा प्रकारे, जर मुल 1 ला इयत्तेत असेल तर पालकांनी त्या पातळीवर त्याच्याशी संवाद साधावा. तथापि, अहंकारामुळे, पालक त्यांच्याशी बोलत असताना मुलांच्या पातळीवर जाण्यास अनिच्छुक असतात आणि म्हणूनच मुले त्यांचा आदर करण्यास आणि ऐकण्यात अयशस्वी ठरतात. यामुळे त्यांच्या मनात तणाव निर्माण होतो. पालकांनी हे समजून घेतले पाहिजे की मुलांच्या पातळीवर जाऊन त्यांच्याशी संवाद साधल्यास ते त्यांचे तणाव कमी करू शकतात

9 मुलांशी संवाद नाही
मुलांना होणार्‍या अडचणी ऐकण्यासाठी कोणीही उपलब्ध नाही. पालक त्यांच्या कामात व्यस्त असतात, तर शिक्षकांना त्यांचा अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याची चिंता असते. परिणामी मुले मानसिक गोंधळात पडतात. ते त्यांच्या पालकांबद्दलचा आदर आणि विश्वास गमावतात. मुले त्यांचे म्हणणे ऐकत नाहीत म्हणून पालकांवर ताण येतो. प्रासंगिक चर्चा त्यांना एकत्र आणते. म्हणूनच, पालकांनी दररोज किमान 15 मिनिटे मुलांशी सहजपणे बसून बोलणे आवश्यक आहे. यामुळे तणाव कमी करण्यात मदत होईल आणि परिणामी आनंद होईल.

10. उच्च अपेक्षा
जेव्हा आपण त्यांच्या मनात आपल्या अपेक्षेनुसार चर्चा करतो तेव्हा मुलांना ते आवडत नाही. त्यांचा अहंकार खूपच कमी असल्याने त्यांना त्वरित अपेक्षांची स्पंदने लक्षात येतात. कोणतीही अपेक्षा न ठेवता आपण त्यांच्याशी बोलले पाहिजे. जेथे प्रेम नसते तेथे प्रेम असते. अशा प्रकारे, ‘माझा मुलगा माझ्या म्हातारपणात माझी काळजी घेईल, तो समाजात माझी प्रतिष्ठा कायम ठेवेल आणि वाढवेल’, अशी अपेक्षा करण्याऐवजी ‘देव नेहमीच माझी काळजी घेईल.’ असा विचार केला पाहिजे.

व्यावसायिकशिक्षण

व्यावसायिकशिक्षण

(व्होकेशनलएज्युकेशन)

कृषी, व्यापार, उद्योगइ. क्षेत्रांतीलप्रगतीसाठीव्यावसायिकवतांत्रिकशिक्षणाच्यामिश्रशिक्षणपद्धतीद्वारे,माध्यमिकशाळांततसेचमहाविद्यालयीनदर्जाच्याशिक्षणसंस्थांतदिलेजाणारेप्रशिक्षण. हेप्रशिक्षणसर्वसामान्यशिक्षणापेक्षावेगळेअसते. नोकरीमिळविण्यासाठीकिंवाव्यवसायातयशस्वीहोण्यासाठीआवश्यकअसणारीगुणवत्ताह्याशिक्षणाद्वारेसंपादनकरतायेते. यागुणवत्तेमध्येकौशल्य, क्षमता, ज्ञान, वृत्ती, कार्यव्यग्रतावपारखकरण्याचीशक्तीयासर्वगोष्टींचासमावेशहोतो.
व्यावसायिकशिक्षणप्रणालीकिंवाअभ्यासाचाअभ्यासक्रमसंदर्भितकरते, जेव्यावहारिकक्रियाकलापांवरआधारितनोकरीसाठीवैयक्तिकरित्यातयारकरते. व्यावसायिकअभ्यासक्रमांनामेकॅनिक, वेल्डरआणिअशामासिकनोकर्यासारख्यानोकर्यासंदर्भातपाठवलेजाते. तथापि, जगातीलबदलत्याअर्थव्यवस्थेमुळे, Continue Reading

*गोवा विद्यापीठ

*गोवा विद्यापीठ–

-गोवा विद्यापीठाची स्थापना जुन १९८५ ला गोवा सरकारने केली.पणजी जवळच्या तलेइगओ(taleigao plateau) येथील ४२७.४९ एकर जागेमध्ये केली. गोवा विद्यापीठ१९८४च्या गोवा विद्यापीठाच्या अधिनियमानुसार (१९८४ साली क्रं. ७) अधिनियम आणि १ जून १९८५रोजी सुरू करण्यात आले. विद्यापीठ गोव्यातील भारतीय राज्यातील उच्च शिक्षण प्रदान करते. Continue Reading

तुलनात्मक शिक्षण

तुलनात्मक शिक्षण-
तुलनात्मक शिक्षण हे अभ्यासाचे एक क्षेत्र आहे जे संघटित केलेल्या तरतुदीवर लक्ष केंद्रित करते
आंतरराष्ट्रीय आणि आंतर-सांस्कृतिक सीमांच्या दरम्यान शिक्षण क्रियाकलाप आणि तुलनात्मक वापर
अभ्यास पद्धती तुलनात्मक शिक्षण हा पूर्णपणे अभ्यास केलेला शैक्षणिक क्षेत्र आहे
डेटा आणि अंतर्दृष्टी वापरून काढलेल्या देशाचा (किंवा देशाच्या गटातील) शिक्षणाची तपासणी करते
दुसर्या देशात, किंवा देशांमध्ये प्रथा आणि परिस्थिती. Continue Reading

आभासीशाळा

. प्रत्येकमुलाचीशैक्षणिकगरजाआणिप्राधान्येवेगवेगळ्याअसतातआणित्यानुसार, त्यांनाशिक्षणदिलेपाहिजे.सर्वातउल्लेखनीयनवकल्पनांपैकीएकम्हणजेआभासीशिक्षण, पारंपारिकशैक्षणिकविभागातीलसर्वोत्तमपर्याय. इंटरनेटच्याजगाद्वारेयाप्रकारचेशिक्षणविशेषतःज्यामुलांनावास्तविकशाळासंकल्पनेसतोंडदेणेअवघडआहेत्यांनाउपयुक्तठरेल. खरंतर, आभासीशाळाशिक्षणाचापुढीलमोठाउपायम्हणून
केलेगेलेआहेजेनक्कीचआपल्याप्राप्तकर्त्यांपर्यंतपोचवण्याच्यापध्दतीतबदलघडवूनआणेल. व्हर्च्युअलशिक्षणहीशिक्षणाच्याजगातएकमोठीसुरुवातआहेआभासीशिक्षणपारंपारिकवर्गातउपलब्धअसलेल्याशिक्षणासारखेनाही. याप्रकारच्याशिक्षणाचीसर्वातचांगलीगोष्टम्हणजेतीप्रत्येकविद्यार्थ्यासाठीत्याच्यासामर्थ्यवकमकुवतपणाच्याआधारावरयोग्यतेकायकरूशकतेहेविद्यार्थ्यांनाआणिपालकांनायोग्यसमुपदेशनाद्वारेपरवानगीदेते. शिक्षणप्रत्येकविद्यार्थ्यातसर्वोत्कृष्टपरिणामआणूशकतेकारणतेशिकण्याचीइच्छाजागृतकरण्यासमदतकरते. याशिवाय, विद्यार्थ्यांनापरवानगीअसलेल्यालवचिकतेमुळेचअधिकाधिकपालकआकर्षितहोतात. हेकारणआहेकीतेविद्यार्थ्यांनाशिकण्याससुलभकरतेआणिएखाद्याविशिष्टवेळीसक्तीनेकेलेजाणारेशिक्षणचनाही. अभ्यासाद्वारेहेसिद्धझालेआहेकीअभ्यासालादररोजनिश्चितनित्यकरण्यापेक्षाविद्यार्थ्यांनाजेव्हासोयीस्करअसेलतेव्हा Continue Reading

*बालक शिक्षण हक्क कायदा-

*बालक शिक्षण हक्क कायदा-
मुलांना मोफत आणि सक्तीचे अनिवार्य शिक्षण कायदा, २००९मधील अधिकार

सहा ते चौदा वर्षे वयोगटातील सर्व मुलांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण प्रदान करणे.
२००९ च्या सन्मानपत्र क्र. ३५
भारत संसदेने अधिनियमित
दिनांक २६ ऑगस्ट २००९रोजी परवानगी दिली
तारीख १ एप्रिल २०१० पासून सुरु झाली
संबंधित कायदा Continue Reading

अगोदर….. …….

अगोदर…..
……………………………………………………………………………..
अगोदर शिकवा मुलांना सांजा, मैदा आणि पिठातला फरक ओळखायला.

शिकवा त्यांना मूग, मसूर, उडीद, हरभरा आणि तूर ओळखायला.

अगोदर शिकवा मुलांना लोणी, तूप, पनीर आणि चीज यांमधला फरक ओळखायला
आणि त्यांना तयार करायलाही.

सुंठ-आलं, द्राक्षे-बेदाणे, खजूर-खारीक यांच्यातला भेद शिकवा Continue Reading

रिक्त मरण (Die Empty)

रिक्त मरण (Die Empty)

वाचण्यासाठी आणि त्यातून काहीतरी शिकण्यासाठी अनेक पुस्तकं आहेत त्यातलंच एक सर्वोत्तम पुस्तक म्हणजे टॉड हेनरी यांचे “Die Empty”

हे पुस्तक लिहण्याची प्रेरणा आणि कल्पना लेखकाला एका बिझनेस मिटींग मध्ये मिळाली.

मिटींगमध्ये डायरेक्टरने तेथे उपस्थित लोकांना प्रश्न विचारला. की “जगातील सर्वात श्रीमंत जमीन कोठे आहे?”

प्रेक्षकांपैकी एकाने उत्तर दिले : “तेलाने समृद्ध गल्फ राज्ये.” Continue Reading