Category: Parents

अर्ली लर्निंग

लंडनची एक शाळा त्यांच्या ३ ते ६ वर्षांच्या मुलांना फ्रेंच संस्कृतीचा परिचय करुन देण्याचे ठरवते. त्यासाठी उत्साही शिक्षिका इलान क्रोथर्स जोमाने कामाला लागते. फ्रेंच संस्कृतीच्या परिचयासाठी शाळेत एक आठवडा निश्चित केला जातो. साहित्याचा अभ्यास म्हणून जगप्रसिध्द सिंड्रेलाची गोष्ट नाट्यरुपात सादर केली जाते. फ्रेंच गणितासाठी साप-शिडी, दान आणि जोडून चित्र तयार करण्याचा उपयोग केला जातो. फ्रेंच चलन समजण्यासाठी दुकान जत्रा भरविण्यात येते. भूगोलात फ्रान्सचा नकाशा, तेथील भौगोलिक परिस्थिती, लोकांची राहणी व वेषभूषेचा अभ्यास केला जातो. इतिहासात नेपोलियनचा अभ्यास केला जातो तर हस्तकला म्हणून नेपोलियनच्या टोप्या बनविण्यात येतात. कला म्हणून मॉनेटच्या चित्रांचा अभ्यास आणि शेवटी पाककलेत फ्रेंच चॉकलेट तयार करण्यात येते. चाकोरीत शिक्षण घेतलेल्या तुम्हाआम्हाला हे कदाचित

जुन्या आठवणीं

पेन मध्ये शाई भरून घेण्यासाठी दुकानदाराच्या समोर रांग लावलेली आमची पिढी…..
दुकानदार ही शाईचे थेंब मोजुन पेन मध्ये टाकायचा.
आधीच होल्डर उघडून ठेवायचे आणि रांगेत उभे रहायचे. कधी शाई हातावर सांडायची, ती तशीच डोक्याला पुसायची.
कधी शर्ट खराब व्हायचा, तर कधी चड्डी….
या रांगेतूनच आमच्या पिढीला सहनशील बनवलं.
तो शाई मिळाल्याचा आंनद भारीच होता.

आमच्या पिढीने आई, बापाचा कच्चून मार खाल्ला,

मुलाने बाहुलीला फास लावला आणि स्वत:लासुद्धा

मुलाने बाहुलीला फास लावला आणि स्वत:लासुद्धा.
बातमी वाचली.

मुलांसाठी खरं खोटं असं काहीच नसतं. त्यांना सगळी दुनिया खरी वाटते कारण ती सत्यात जगत असतात. मोबाइल, टीव्ही या सगळ्या आभासी गोष्टी आहेत. खोटं आहे. हे त्यांना कळत नाही.

त्या एका नातवाची गोष्ट आपण ऐकलेली असेलच. आजोबा, नातू रस्त्यावरून जाताना आजोबांना गाडीचा धक्का लागला आणि ते रस्त्यावर पडले. नातू जोरात हसायला लागला. कारण त्याला वाटलं की कार्टूनमध्ये दाखवतात तसं आजोबा काहीही न होता आपोआप उभे राहतील. जखम होणे, दुखावणे या गोष्टी कार्टूनमध्ये नसतात. मुलाला तेच खरं वाटत होतं. बरीचशी कार्टून बघणारी मुलं बोलताना त्या कार्टूनमधल्या लोकांसारखीच बोलतात, तशीच वागतात.

पालक म्हणून आम्ही.

पालक म्हणून आम्ही…

पालकत्वाची चाहूल लागताच काही कार्यशाळा केल्या, बरीचशी पुस्तकं वाचली. उत्तम पालक होण्यासाठी जे जे करता येईल ते केलं. पालकत्व म्हणजे एक जबाबदारी! त्यात चूक होता कामा नये.
योग्य तेच मुलांपर्यंत पोहचलं पाहिजे. चांगल्या सवयी लागल्या पाहिजे इ. इ. अनेक गोष्टींचा ताण असायचा मनावर. वेळेचं व्यवस्थापन, मुलांकडून असलेल्या अपेक्षा, स्वतःकडून मुलांप्रती असलेल्या अपेक्षा या सगळ्याचा खूप त्रास व्हायचा व त्याचा परिणाम मुलांशी बोलताना, वागताना व्हायचा.

माझी शिक्षणाची व्याख्या व माझी मुलाच्या शिक्षणातील भूमिका..

शिक्षण या विषयावर गेली काही वर्षे, माझे जे वाचन झाले, स्नेहच्या शिक्षणाच्या निमित्ताने माझे जे निरीक्षण झाले, त्यानुसार माझ्यापुरती मी शिक्षणाची व्याख्या तयार केली आहे, ती म्हणजे,
उत्सुकतेपोटी नवीन गोष्टींचा शोध घेणे, शोध घेता घेता आपल्या क्षमतांचा अंदाज बांधणे, त्या क्षमतांच्या जोरावर शिकलेल्या गोष्टी वापरून बघणे आणि त्यातून आपल्या “कम्युनिटी”तील आपले स्थान बळकट करणे, म्हणजे शिक्षण.

या शिक्षणाच्या प्रक्रियेत पालक म्हणून माझी भूमिका या व्याख्येला अनुसरून काय असली पाहिजे? माझ्या अनुभवानुसार मी माझी भूमिका पुढीलप्रमाणे निवडली आहे.

मोठेपणी तू काय होणार ?

लहान मुलांना सहज प्रश्न विचारतात मोठेपणी तू काय होणार ?

हे खरंच असं विचारणं कितपत योग्य आहे?

बऱ्याचदा लहान मुलांवर मोठ्या लोकांच्या अतृप्त इच्छा लादल्या जातात. आपल्याला जे करता आले नाही ते तू कर सांगितले जाते. किंवा पालकांनाही निट समजत नसतय कि आपले मुल नक्की काय करायला जन्माला आलय तर त्या मुलाला काय समजणार डोंबल ?
मोठ्यांच निम्म लाईफ संपते तरी समजत नाही तर लहान मुलांना आपण कोणीतरी काय व्हायचं म्हणजे नक्की काय करायचं ? हे खरंच माहिती असतं का ?

मला वाटतं त्यांना ते समजत नाही . तुम्हाला तरी माहिती होतं का हो लहानपणी की मोठेपणी तुम्ही काय होणार ? पण तरी आपण लहान मुलांना विचारत राहतो तू मोठेपणी कोण होणार ?

लहान मुलांना खेळू

सर्जनशील पालकांच्या समूहात मागच्यावेळी एक पोस्ट वाचनात आली होती आणि त्यात लहान मुलांना खेळू द्या त्यांना अडवू नका अशा आशयाची काही पोस्ट होती. आणि त्यावर मी अगदी सहमत होतो. एक उदाहरण देखील त्यात की दिलं होतं. मुलांना खेळू द्या त्यांच्या खेळातून त्यांना काय साध्य होतंय हे त्यांनाही कळत नाही.

आमच्या येथील सहा-सात मुलामुलींनी एकत्र येऊन ग्रुप बनवला. आणि पार्टी करण्याचे नियोजन ठरवले. साधारण वयोगट त्यांनी चार ते दहा असा ठेवला होता. पार्टीसाठी येणाऱ्यांना वीस रुपये प्रवेश फी होती आणि शिवाय पालकांची परवानगीसुद्धा. प्रवेश फी भरल्याची नोंद म्हणून त्यांना एक हस्तलिखित तिकीटही दिलं होतं. त्यावर सहभागी होणाऱ्याचे नाव आणि पत्ता होता.

स्मार्ट फोन

#पुणे
#शिक्षणाचेमाहेरघर
#कृतज्ञता

सध्याचा हॉट टॉपिक म्हणजे शाळेत फोन न्यायला परवानगी असणे. तसा हा विषय अगदी नवीन नाही, पूर्वीही शाळेत फोन, विशेषतः स्मार्ट फोन नेऊन मुलांनी अनेक उद्योग केल्याची उदाहरणे घडलेली आहेत. लॉक डाऊन काळात मात्र स्मार्ट फोनवर अवलंबून असणे अपरिहार्य झाले. आता शाळा, क्लास, इतर रुटीन नियमित सुरू झाले, पण फोनची सवय काही सुटत नाही. मुलांचं शाळेत फोन आणण्याचं, गरज नसताना तो वेगवेगळ्या प्रकारे वापरण्याचं प्रमाण वाढत आहे. पालकही सोयीसाठी म्हणून मुलांना शाळेत फोन नेऊ देतात. त्याची वेगवेगळी कारणं सांगतात. ती कदाचित पालकांच्या बाजूने योग्यही असतील. काही मुलं पालकांच्या नकळत फोन आणतात. पण मुलांना अजून परिणामांचे गांभीर्य कळले आहे असे वाटत नाही.

स्मार्ट फोन असावा की न

Aptitude test – कल किंवा अभिक्षमता चाचणी

#Careerguidance
#Careercounseling

Aptitude test – कल किंवा अभिक्षमता चाचणी – का करायची किंवा करायची नाही?

❌✅⚓

साधारण चाळीस पन्नास वर्षांपूर्वीपर्यंत करिअरचे मोजके पर्याय लोकांना माहीत होते. इंजिनियर, डॉक्टर, वकील, रेल्वे, पोस्ट, नर्स, शिक्षिका, सरकारी किंवा खासगी नोकरी, कारखान्यात नोकरी इ.
👩‍🎓👩‍🏫👷🤵⛑️

ज्यांचा घरचा काही व्यापार, उद्योग धंदा, दुकान वगैरे असेल ते तोच पुढे चालू ठेवत. नाटक, सिनेमा किंवा खेळ ही

#NIOS #homeschooling

#NIOS
#homeschooling
#openschooling
#QualityEducationForAll

आपल्या देशात दर्जेदार शिक्षणाची परंपरा फार प्राचीन असली, तरी मधल्या बऱ्याच मोठ्या कालखंडात शिक्षणाच्या बाबतीत खूपच उलथापालथ झालेली होती. ब्रिटिशांनी शिक्षणाची काही व्यवस्था बसवली, तरी ती त्यांच्या सोयीची होती.

ब्रिटिश राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर प्रचंड लोकसंख्या, जात/ धर्म/ भाषा/ आर्थिक स्तर/ सामाजिक स्तर/ भौगोलिक/ ऐतिहासिक अशा सर्व प्रकारची विविधता असताना पूर्व प्राथमिक, प्राथमिक, माध्यमिक, उच्च, तांत्रिक, व्यावसायिक अशा सर्व स्तरांवर शिक्षणाची घडी नीट बसवावी लागणार होती.